Pomiary hałasu

Poziom hałasu

Na wstępie trzeba wyjaśnić po krótce, czym tak właściwie jest hałas. Jest to niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe oddziaływanie na organizm ludzki, które skutkuję negatywnymi odczuciami takimi jak: zmęczenie, złe samopoczucie, problemy z koncentracją. Długotrwałe narażenie człowieka na hałas, może prowadzić do uszkodzenia aparatu słuchowego, a nawet do utraty słuchu. Główne źródła emisji hałasu do środowiska stanowią obiekty przemysłowe, ruch drogowy, kolejowy i lotniczy, a tym samym kształtują one klimat akustyczny w rejonie ich odziaływania.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku jasno określa poziomy hałasu dla rodzajów terenów objętych ochroną, uwzględniając podział źródeł hałasu. Do przekroczeń standardów emisyjnych hałasu dochodzi, gdy na terenie chronionym akustycznie jest większa wartość dB, niż dopuszczalna przedstawiona w tabeli dla pory dnia i nocy.

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku

Tabela 1

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku powodowanego przez poszczególne grupy źródeł hałasu, z wyłączeniem hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych oraz linie elektroenergetyczne, wyrażone wskaźnikami LAeq D i LAeq N, które to wskaźniki mają zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska, w odniesieniu do jednej doby

Lp. Rodzaj terenu

Dopuszczalny poziom hałasu w [dB]

drogi lub linie kolejowe 1)

Pozostałe obiekty i działalność będąca źródłem hałasu

LAeq D
przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom

LAeq N
przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom

LAeq D
przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym

LAeq N
przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy

1

 

  1. Strefa ochronna A uzdrowiska
  2. Tereny szpitali poza miastem

 

50

45

45

40

2

 

  1. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
  2. Tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży2)
  3. Tereny domów opieki społecznej
  4. Tereny szpitali w miastach

 

55

50

50

40

3

 

  1. Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
  2. Tereny zabudowy zagrodowej
  3. Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe 2)
  4. Tereny mieszkaniowo-usługowe

 

60

50

55

45

4

Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców 3)

65

55

55

45


1) Wartości określone dla dróg i linii kolejowych stosuje się także dla torowisk tramwajowych poza pasem drogowym i kolei linowych.
2) W przypadku niewykorzystywania tych terenów, zgodnie z ich funkcją, w porze nocy, nie obowiązuje na nich dopuszczalny poziom hałasu w porze nocy.
3) Strefa śródmiejska miast powyżej 100 tys. mieszkańców to teren zwartej zabudowy mieszkaniowej z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych. W przypadku miast, w których występują dzielnice o liczbie mieszkańców pow. 100 tys., można wyznaczyć w tych dzielnicach strefę śródmiejską, jeżeli charakteryzuje się ona zwartą zabudową mieszkaniową z koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych.

Ochrona przed Hałasem - Ogólnie

Rozumie się przez to zapewnienie jak najlepszego stanu akustycznego środowiska przez zmniejszanie poziomu hałasu, co najmniej do poziomu dopuszczalnego. Działanie te ma na celu ograniczenie ilości energii akustycznej wytwarzanej przez źródła hałasu, rozprzestrzeniania się jej, jak i przenikania do otoczenia gdzie przebywa człowiek. W przypadku, gdy dochodzi do ewidentnego przekroczenia standardów emisyjnych hałasu do środowiska przez np. Zakład przemysłowy, bądź występują podejrzenia ze strony pobliskich mieszkańców o niespełnianiu norm zawartych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, właściciel Zakładu przemysłowego zobowiązany jest do wykonania pomiarów emisji hałasu do środowiska, a następnie na podstawie wyników, jeżeli potwierdzą one przekroczenia norm emisyjnych, zobligowany jest do zredukowania hałasu przynajmniej do wartości dopuszczalnych, pod groźbą nałożenia kar grzywny, a nawet wstrzymania działalności przez np. lokalny Inspektorat Ochrony Środowiska.

Rodzaje hałasu

Hałas występujący powszechnie w środowisku ogólnym charakteryzuje się szerokim zakresem częstotliwości od 16 hz do 16 000 hz. W pewnych sytuacjach dominuje zakres częstotliwości słyszalnych, w innych infradźwiękowych lub ultradźwiękowych.

  • Hałas przemysłowy - na hałas przemysłowy mają wpływ wszelkie rodzaju źródła znajdujące się na terenie zakładu przemysłowego, zarówno na otwartej przestrzeni(Punktowe źródła hałasu), jak i w budynkach(wtórne źródła hałasu). Punktowymi źródłami hałasu są np. wentylatory, centrale wentylacyjne, czerpnie powietrza, sprężarki itp. umieszczane zazwyczaj po za budynkiem. Wtórnym źródłem hałasu są obiekty budowlane( np. hale produkcyjne), w których hałas pochodzący z pracujących maszyn i urządzeń emitowany jest do środowiska przez ściany okna i drzwi. Źródłem hałasu są również prace dorywcze wykonywane poza budynkiem zakładu jak np. różnego rodzaju cięcie bądź kucie a także obsługa zakładów przez transport kołowy.
  • Hałas drogowy - rodzaj hałasu, którego głównym źródłem są dźwięki emitowane przez silniki, układy wydechowe oraz napędowe pojazdów. Należy również dodać, że hałas wytwarzany jest również przez opory powietrza napotkane podczas poruszania się pojazdów oraz przez kontakt opon z podłożem. Na największą uciążliwość tego rodzaju hałasu jest człowiek mieszkający w dużych miastach lub przy drogach o wysokim dobowym natężeniu ruchu. W celu ograniczenia hałasu pochodzenia komunikacyjnego stosuję się różnego rodzaju środki ochrony przed hałasem. Najpopularniejszym z nich jest budowa ekranów akustycznych najczęściej wzdłuż dróg krajowych lub autostrad. Innymi środkami mającymi na celu zmniejszenie uciążliwości pochodzenia drogowego jest stosowanie na drogach specjalnych porowatych nawierzchni mającej zdolność pochłaniania hałasu.
  • Hałas kolejowy - Generowanie hałasu przez poruszający się pociąg (lub inny pojazd szynowy) jest zjawiskiem niezwykle skomplikowanym, ze względu na dużą ilość jednostkowych źródeł, które tworzą ten rodzaj hałasu. Wielkość hałasu uzależniona jest głownie od: stanu technicznego maszyny, prędkości z jaką maszyna się porusza, stanu technicznego toru po jakim porusza się maszyna, wielkości maszyny (konkretnie chodzi tu o jej długość). Oddziaływania powstające na drodze oporów aerodynamicznych odgrywają mniej znaczącą role przy prędkości poruszania się pojazdu szynowego poniżej 250 km/h.
  • Hałas lotniczy - Wszelkie statki powietrzne posiadające napęd silnikowy wyróżniają się bardzo wysokim poziomem emitowanego hałasu. Droga rozprzestrzeniania się fal dźwiękowych uniemożliwia budowę skutecznych środków ochrony przed tego rodzaju hałasem. Emisja tego hałasu obejmuje stosunkowo duże obszary, jednak największe oddziaływanie akustycznego na środowisko występuje na etapie startów oraz lądowań samolotów, dlatego hałas ten ma znaczenie miejscowe.

Wpływ Hałasu na człowieka i środowisko

Oddziaływanie hałasu na człowieka jest zagadnieniem niezwykle złożonym, ponieważ dotyczy go równolegle na trzech różnych płaszczyznach: jako organizmu żywego analizowanego pod kątem biologicznych, jako jednostki obdarzonej intelektem oraz jako jednostkę należącą do określonej grupy społecznej.

Pewnym jest, że nadmierny hałas wpływa negatywnie na narząd słuchu, a może nawet doprowadzić do jego całkowitego uszkodzenia. Ponadto, istnieją liczne badania naukowe, które udowadniają negatywny wpływ hałasu na inne narządy wewnętrzne człowieka, w tym praca układu sercowo-naczyniowego, pokarmowego oraz mięśniowo-stawowego.

Nadmierne narażenie na hałas wpływa również na stan psychiczny i emocjonalny oraz somatyczny człowieka, co w konsekwencji może doprowadzić do uszkodzenia układu nerwowego i psychiki. Objawami początkowo jest zmęczenie, senność, rozdrażnienie oraz wydłużony czas reakcji na bodźce zewnętrzne. Kolejnym stadium może być agresja, poczucie niepokoju oraz stres i wynikające z niego negatywne konsekwencję innych obszarów organizmu. Objawy te, jeżeli występują np. w miejscu pracy, to przyczynią się do spadku wydajności pracowniczej, a co za tym idzie, mogą doprowadzić do pogorszenia się relacji międzyludzkich oraz spadku pozycji zawodowej.

Negatywny wpływ na człowieka, oprócz dźwięków słyszalnych w zakresie częstotliwości 16 hz – 20 000 hz, mają również dźwięki niedostępne percepcji narządu słuchu człowieka: infradźwięki oraz ultradźwięki. Infradźwięki są to fale dźwiękowe w zakresie niskich częstotliwości < 16 hz, używane np. przez wieloryby do komunikacji na duże odległości. Ultradźwięki są to natomiast fale dźwiękowe w zakresie wysokich częstotliwości > 20 000 hz. Dźwięki z zakresu niesłyszalnego dla człowieka, są o tyle niebezpieczne, że człowiek może być nieświadomy ich oddziaływania.

Oferta naszej firmy

Nasza firma dba o to, by hałas zneutralizować lub ograniczyć do poziomu zgodnego z przepisami. Zapobiegamy też przekroczeniu norm już na etapie projektu budowy. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2013., poz. 1232 ze zm.) reguluje to zjawisko osobno dla pory dnia i nocy, określa je jako dźwięki o częstotliwości od 16 do 16000 Hz odczuwane jako zbyt głośne lub o zbyt dużym natężeniu. Zbadanie tego ma określić ryzyko uszkodzenia zdrowia. Hałas na poziomie ponad stu dB, który dociera do ucha ma tak duże ciśnienie, że jest w stanie mechanicznie niszczyć narząd słuchu poprzez uszkodzenie bębenka. Niewiele mniejsza siła, 85 dB, również sukcesywnie doprowadza do zaburzeń, a w najgorszym wypadku nawet do głuchoty. Poza tym istotne jest określenie, czy warunki pozwalają na komunikację i odbiór ostrzegawczych sygnałów.

Co dają poprawnie przeprowadzone pomiary hałasu w środowisku? Pozwalają ocenić ryzyko wystąpienia uszkodzeń słuchu w miejscu pracy oraz ich profilaktykę. Wprowadzenie odpowiednich zabezpieczeń niewątpliwie przełoży się na polepszenie komfortu pracowników oraz zwiększenie wydajności produkcji.

Istnieje kilka metod na zbadanie dźwięku. Konieczny jest do tego specjalistyczny sprzęt i akustyk, który wie, jak nastroić przyrządy, gdzie je ustawić oraz jak zinterpretować wyniki. Do urządzeń należą przede wszystkim: miernik hałasu, kalibrator akustyczny oraz kilkumetrowy maszt. O tych wszystkich dostępnych nam przyrządach napisaliśmy w zakładce „laboratorium”.

W pomiarach hałasu pod uwagę trzeba wziąć obszar zagrożony hałasem, czyli wszystkie miejsca, gdzie normy są przekroczone, zasięg hałasu i jego emisję. Emisją według ustawy jest różnego rodzaju energia, czyli np. ciepło, pole elektromagnetyczne i właśnie hałas wprowadzone do środowiska przez człowieka.

Dla prawidłowego wyniku konieczne jest wzięcie poprawki na warunki meteorologiczne. Fala dźwiękowa rozchodzi się inaczej w zależności od wilgotności powietrza czy aktualnego kierunku wiatru. Do uwzględnienia tych zmiennych konieczne jest posiadanie stacji pogodowej. Ta określa parametry, które należy uwzględnić. Taki sprzęt również znajduje się w naszym zaopatrzeniu, o czym można przeczytać w sekcji „laboratorium”.

Zainteresowany ?